استرس جنگ به واکنش طبیعی نسبت به اخبار و تصاویر مرتبط به درگیری های نظامی گفته می شود .این استرس تنها مختص افرادی که حاضردر صحنه جنگ هستند نیست بلکه تمام افراد غیر نظامی را شامل می شود.

کودکان در میان گرو های اجتماعی آسیب پذیرترین ،گروه در شرایط جنگی هستند؛چرا که هنوز توانایی درک شرایط و کنترل احساسات و سازگاری با بحران ها ی بزرگ را ندارند.

اخبار نگران کننده ،صدا های انفجار،مهاجرت های اجباری و…از عواملی هستند که روی سلامت جسمی و روانی کودکان اثرمی گذارند.

تداوم استرس کودکان در جنگ تحمیلی سوم هم باعث عوارض روانی می شود که در صورت عدم حمایت خانواده می تواند به صورت الگویی آسیب پذیراز نسلی به نسل دیگر منقل شوند.

برای کاهش استرس کودکان ،خانواده از جمله والدین به عنوان یک پناهگاه امن ،با دور نگه داشتن کودکان از اخبار جنگ ،ادامه روتین زندگی،بازی کردن و ایجاد سرگرمی های متنوع برای کودکان و …گامی برای تاب آوری کودکانشان بردارند.

  استرس کودکان در

شرایط  جنگ

کودکان در زمان جنگ بیش از هر گروه دیگری در معرض فشار روانی قرار می‌گیرند، زیرا توانایی کمتری برای درک کامل رخدادها و کنترل احساسات خود دارند. صدای انفجار، آوارگی، ترس از دست دادن والدین، و مشاهده خشونت می‌تواند باعث ایجاد استرس شدید در آنان شود. این استرس ممکن است به شکل‌های مختلفی بروز کند؛ مانند شب‌ادراری، کابوس، ترس از تنها ماندن، پرخاشگری، سکوت غیرعادی، یا افت تحصیلی. در جنگ، کودک نه‌تنها امنیت جسمی خود را از دست می‌دهد، بلکه احساس اعتماد به جهان اطرافش نیز آسیب می‌بیند. اگر حمایت عاطفی مناسب وجود نداشته باشد، این فشارها می‌توانند به اضطراب مزمن و مشکلات رفتاری بلندمدت تبدیل شوند. بنابراین، شناخت نشانه‌های استرس و توجه به نیازهای روانی کودکان در چنین شرایطی، برای کاهش آسیب‌ها بسیار ضروری است.

عوامل تشدیدکننده استرس کودکان

استرس کودکان در جنگ تحمیلی سوم می‌تواند از چند عامل مهم تشدید شود. نخستین عامل، بی‌ثباتی و ناامنی مداوم است؛ وقتی کودک نداند خانه‌اش، مدرسه‌اش یا خانواده‌اش چه سرنوشتی خواهد داشت، سطح اضطراب او بالا می‌رود. دومین عامل، قرار گرفتن در معرض تصاویر و اخبار خشونت‌آمیز است که ذهن کودک را درگیر و آشفته می‌کند. عامل سوم، جدایی از والدین یا مراقبان اصلی است؛ زیرا کودک برای احساس امنیت به حضور آنان وابسته است. همچنین کمبود غذا، دارو، آب و امکانات آموزشی، فشار روانی را بیشتر می‌کند. در برخی موارد، حتی تغییر محل زندگی و زندگی در اردوگاه یا پناهگاه نیز احساس بی‌پناهی را افزایش می‌دهد. اگر این عوامل طولانی شوند، کودک ممکن است دچار افسردگی، ترس‌های ماندگار و اختلال در رشد اجتماعی شود. به همین دلیل، شناسایی و کاهش این عوامل، نقش مهمی در حفظ سلامت روان کودکان دارد.

  راهکارهای کاهش استرس و

حمایت روانی

برای کاهش استرس کودکان در جنگ، باید مجموعه‌ای از حمایت‌های روانی و اجتماعی به‌کار گرفته شود. نخست، والدین یا مراقبان باید با زبان ساده و آرام با کودک صحبت کنند و به او اطمینان بدهند که در کنار او هستند. ایجاد یک برنامه روزانه منظم، حتی در شرایط سخت، می‌تواند احساس کنترل و امنیت را در کودک تقویت کند. دوم، باید امکان بازی، نقاشی و فعالیت‌های خلاقانه برای تخلیه هیجانات فراهم شود؛ زیرا بازی زبان طبیعی کودک برای بیان ترس و نگرانی است. سوم، حضور روان‌شناسان، مددکاران و گروه‌های حمایتی می‌تواند به شناسایی زودهنگام نشانه‌های آسیب روانی کمک کند. همچنین دور نگه داشتن کودک از صحنه‌های خشن و اخبار ناراحت‌کننده، بسیار مهم است. در نهایت، توجه به نیازهای عاطفی، تغذیه مناسب، خواب کافی و بازگرداندن حس امید، از مؤثرترین راه‌ها برای کاهش آسیب‌های جنگ بر روان کودکان است.