نماز ستون و خیمه دین است .پیوند میان خالق و مخلوق که در هیچ حالی از انسان ساقط نمی شود از همین جهت خداوند متعال تخفیف و هدیه ای ویژه برای مسافران قرار داده تا سختی راه و تغییر شرایط،مانع از اقامه دین نگردد.تخفیف و هدیه ی ویژه همان قصریا نماز شکسته مسافران است.البته این هدیه الهی یک سری شرط و شروطی داردمانندسفررباید به اندازه مسافت شرعی باشد ،سفر گناه نباشدو…دانستن این احکام ،سفر شما را راحت می کندپس با ما همراه باشید تا احکام نماز شکسته و شرایط نماز مسافر را باهم بررسی کنیم.
احکام و شرایط نماز شکسته
(نماز مسافر) در فقه اسلامی
قصر یا شکسته خواندن نمازهای چهاررکعتی (ظهر، عصر و عشا) یکی از رخصت‌ها و احکام قطعی فقه امامیه است که ریشه در قرآن کریم («وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ»، نساء/۱۰۱) و روایات متواتر اهل‌بیت (ع) دارد. مسافر تحت شرایط مشخصی موظف است این نمازها را به‌صورت دورکعتی به‌جا آورد
۱. شرایط هشت‌گانه شکسته شدن نماز
برای اینکه نماز مسافر شکسته شود، تحقق هشت شرط فقهی الزامی است:
1. طی مسافت شرعی: فاصله رفت‌وبرگشت باید حداقل ۸ فرسخ شرعی (تقریباً ۴۱ تا ۴۴ کیلومتر) باشد؛ خواه رفت به تنهایی ۸ فرسخ باشد، یا رفت و برگشت روی‌هم مجموعاً این مسافت را پر کند (مشروط بر آنکه رفت کمتر از ۴ فرسخ نباشد).
2. قصد مسافت از ابتدای حرکت:مکلف باید از آغاز سفر قصد پیمودن مسافت شرعی را داشته باشد. اگر بدون قصد راه بیفتد و در مسیر ناخواسته به این مسافت برسد، نمازش شکسته نیست مگر اینکه از آن نقطه به بعد، دوباره قصد مسافت شرعی کند.
3. استمرار بر قصد:چنانچه پیش از رسیدن به ۴ فرسخ از قصد خود منصرف یا مردد شود، نمازش تمام خواهد بود.
4. عدم عبور از وطن و عدم قصد اقامت در میانه راه:مسافر در اثنای مسیر نباید از وطن خود بگذرد یا قصد اقامت ده‌روزه در محلی داشته باشد، زیرا عبور از وطن یا اقامه عشره قاطع سفر است
5. مباح بودن سفر (عدم سفر معصیت): سفر نباید برای کار حرام، کمک به ظلم، یا مصداق عصیان و آزار والدین باشد. مسافر در سفر معصیت از این رخصت محروم است و باید نمازش را تمام بخواند.
6. عدم اتخاذ خانه به‌دوش و چادرنشینی: کسانی که زندگی‌شان پیوسته در سفر می‌گذرد و مکان ثابتی ندارند، نمازشان تمام است.
7. شغل نبودن سفر (مَن شُغلُهُ السَّفَر): رانندگان، ملوانان، کادر پرواز و افرادی که شغل یا مقدمه کارشان در سفر است، نمازشان را کامل به‌جا می‌آورند.
8. رسیدن به حد ترخص: قصر نماز تنها پس از عبور از حد ترخص مبدأ (نقطه‌ای که صدای اذان شهر شنیده نشود و دیوارهای شهر از دید پنهان گردد) جایز است.
۲. قواطع سفر
سفر شرعی و حکم شکسته بودن نماز با دو عامل شکسته می‌شود:
- ورود به وطن: رسیدن به وطن مادری یا وطن اتخاذی دائمی.
قصد اقامت ده روزه (اقامه عشره):هرگاه مسافر تصمیم بگیرد دست‌کم ده روز متوالی در یک نقطه بماند، از احکام مسافر خارج شده و نمازش تمام خواهد بود.
۳. احکام روزه مسافر
به‌طور کلی، هر مسافری که وظیفه‌اش خواندن نماز قصر است، روزه‌اش نیز در سفر باطل بوده و باید پس از ماه رمضان قضا نماید، مگر در صورت خروج بعد از اذان ظهر از مبدأ که روزه آن روز صحیح است.
نتیجه‌گیری:
تخفیف در رکعات نماز مسافر، جلوه‌ای از نفی حرج و رحمت الهی در شریعت است. دقت در احراز شروط زمانی و مکانی و رعایت حد ترخص، مرز میان صحت و وجوب اعاده یا قضای فریضه را مشخص می‌سازد
